Terug naar beginpagina Reacties en vragen


Hersendood


Vertaald uit: "Organspende" in Frage gestellt, BioSkop -Forum zur Beobachtung der Biowissenschaften und Ihre Technologien, 1999 http://www.bioskop-forum.de

Om organen uit een overledene te kunnen halen, moet deze persoon hersendood verklaard worden. De transplantatie lobby is afhankelijk van het hersendood criterium. Maar niet iedereen volgt hun definitie van dood, die overigens in Nederland bij wet rechtsgeldig is gemaakt. In Duitsland zijn allerlei mensen en organisaties het niet eens met het concept van hersendood. Zij beschouwen hersendoden als levenden. De scheiding is niet alleen tussen ‘leken' en ‘experts'. Ook juristen, geneeskundigen, vertegenwoordigers van kerken en ook verpleegkundigen georganiseerd in het Deutsche Bufsverband fuer Pflegeberufe en de Arbeitsgemeinschaft Deutscher Schwesternverbaende und Pflegeorganisationen e.V. erkennen de hersendood niet als dood.

Een derde van de duitse afgevaardigden in de Bondsdag (het parlement) stemden tegen de op 1-12-1997 van kracht geworden transplantatie wet. In drie van de vijf amendementen werd de diagnose hersendood niet gelijkgesteld met de dood van een mens.

Hersendode patienten ervaar je niet als dood, daar de zekere tekenen van dood zoals koud en stijf worden en doodsvlekken geheel ontbreken. Vele hersendode patienten kunnen dagen, weken of maanden in leven gehouden worden. In deze tijd moeten ze gewassen en verpleegd worden en om doorliggen te voorkomen moeten een paar maal per dag anders in bed gelegd worden. Mond- en huidverzorging en medicijnen toedienen is nodig. Hun hart slaat en met technische ondersteuning ademen hersendoden. Ze voelen niet aan als doden, de stofwisseling functioneert, hersendode vrouwen kunnen kinderen laten groeien en ter wereld brengen (op 2-1-2000 nog in Spanje), hersendode mannen kunnen een erectie krijgen. Wonden kunnen genezen. Neurologen en zelfs de Deutsche Stiftung Organtransplantation (pro-transplantatie organisatie) geven toe dat hersenstromen (EEG-metingen) en hormoonproductie in de hypofyse bij hersendoden mogelijk zijn. Hersendoden reageren op prikkels van buiten, die echter volgens voorstanders van het hersendood criterium geen tekenen van leven zijn.

Drie van de vier hersendood verklaarden kunnen met de armen of benen bewegen.(zegt de Deutsche Stiftung Organtransplantation, een pro-transplantatie organisatie). Mensen die hersendood verklaard zijn worden vastgebonden en krijgen spierverslappende middelen toegediend voordat aan de orgaan uitname wordt begonnen. Als in het hersendode lichaam wordt gesneden om organen er uit te halen, kan de bloeddruk stijgen, de hartslag hoger worden en het adrenalinegehalte toenemen. Bij andere operaties gelden deze tekenen als aanwijzingen voor stress of pijn. Het hart van een hersendode valt pas tijdens of na de uitname van enkele organen uit.

Hersendood als criterium voor dood zegt veel over de moderne geneeskunde. Die ziet de mens niet als een geheel van licham en geest, maar laat het mens zijn afhangen van functionerende hersenen. Als vaardigheden die het brein worden toegedicht, zoals denken of iets bewust beleven, onweerspreekbaar uitgevallen en van buiten niet meer waarneembaar zijn, verklaren medici, hoge kerkleiders en parlementsleden dat de dood is ingetreden.

Deze gereduceerde definitie van een mens tot denken, bewustzijn en reflexen (zoals de been en armbewegingen van een hersendode worden genoemd) schept verdergaande mogelijkheden.

In UK denken sommige wetenschappers er over na mensen in wakende coma, die hun bewustzijn verloren lijken te hebben, tot mogelijke orgaan'donateurs' te verklaren. In de VS kunnen bij pasgeborenen organen uitgenomen worden als ze zonder volledig grotehersenen ter wereld komen, maar daarmee niet aan het hersendood criterium voldoen. De consequentie van het medisch mensenbeeld en de transplantatie-technologie is: Het taboe om aanspraak te maken op het lichaam van anderen wordt door de maatschappij doorbroken; het toe-eigenen van lichaamsdelen van andere mensen wordt vanzelfsprekend.